0903 435 688 Zalo Chat Zalo WeChat WeChat QR Email ceo@vtmlogistics.com.vn Facebook Facebook
Trang chủ / Blog / Cước vận tải biển & phụ phí

Cước vận tải biển và các loại phụ phí — THC, O/F, BAF, EBS, PSS

Cập nhật: 08/2026 10 phút đọc cước vận tải biển, ocean freight, phụ phí, THC, DTHC, BAF, EBS, PSS, CIC, ISPS, phụ phí cảng, Incoterms, logistics Hải Phòng

Cước vận tải biển không chỉ là cước gốc O/F (Ocean Freight) — khi nhận báo giá từ hãng tàu hoặc forwarder, doanh nghiệp còn phải trả nhiều loại phụ phí như THC, DTHC, BAF, EBS, PSS, CIC, ISPS, AMS/ENS, thường chiếm 30-50% tổng chi phí vận chuyển quốc tế. Đầu tháng 8/2026, giá dầu thế giới tăng trở lại sau nhiều tuần giảm (theo Vietnamnet), kéo theo áp lực điều chỉnh phụ phí nhiên liệu BAF trên nhiều tuyến container — doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần nắm rõ cơ cấu cước và phụ phí để dự toán chính xác và tránh bất ngờ chi phí. Bài viết này giải thích chi tiết từng khoản cước và phụ phí, ai trả khoản nào, và cách tối ưu khi xuất nhập khẩu container qua cảng Hải Phòng.

Mục lục:

1. Cước vận tải biển gồm những khoản nào?

Cước vận tải biển (ocean freight) là toàn bộ chi phí vận chuyển hàng hóa bằng đường biển từ cảng đi đến cảng đến. Trên thực tế, tổng chi phí này được chia thành 2 nhóm chính:

Nhóm chi phí Khoản mục Tỷ trọng điển hình
Cước gốc (O/F) Ocean Freight — vận chuyển container trên tàu, tính theo container (FCL) hoặc theo CBM/tấn (LCL) 50-70%
Phụ phí (Surcharges) THC, DTHC, BAF, EBS, PSS, CIC, ISPS, AMS/ENS, phí chứng từ, phí seal, phí vệ sinh container... 30-50%
Chi phí tại cảng/phụ trợ Phí lưu container (demurrage), lưu bãi (detention), phí hải quan, phí vận tải nội địa hai đầu Biến động theo thời gian lưu

Điểm quan trọng: khi so sánh giá giữa các hãng tàu hoặc forwarder, doanh nghiệp không nên chỉ nhìn cước gốc — một báo giá có cước O/F thấp nhưng phụ phí cao có thể đắt hơn hẳn một báo giá cước O/F cao hơn nhưng all-in thấp. Luôn yêu cầu báo giá all-in (tổng chi phí) để so sánh đúng.

2. Cước gốc O/F (Ocean Freight) — cách tính

Ocean Freight (O/F) là chi phí vận chuyển container trên tàu biển, được tính theo hai phương thức chính:

Lưu ý: Cách tính CBM chính xác rất quan trọng với hàng LCL — xem chi tiết tại bài CBM là gì và cách tính thể tích hàng hóa. Sai số CBM có thể khiến cước LCL tăng đáng kể vì hãng tàu tính theo quy đổi CBM hoặc tấn, giá trị nào lớn hơn.

Ngoài ra cước gốc còn phụ thuộc loại container (container thường, container lạnh reefer, container flat rack, open top...) — container đặc biệt luôn có cước cao hơn container khô thường từ 30-100% tùy tuyến. Thời điểm cao điểm (trước Tết, mùa hàng xuất khẩu) cũng đẩy cước tăng do khan hiếm container rỗng và chỗ trên tàu.

3. Bảng tổng hợp các loại phụ phí phổ biến

Dưới đây là bảng tổng hợp các loại phụ phí thường gặp nhất trên tuyến container quốc tế từ cảng Hải Phòng:

Phụ phí Tên đầy đủ Nội dung Ai trả
THC Terminal Handling Charge Phí xếp dỡ container tại cảng đi (nâng hạ, di chuyển trong bãi) Người gửi hàng
DTHC Destination THC Phí xếp dỡ container tại cảng đến Người nhận hàng
BAF Bunker Adjustment Factor Phụ phí điều chỉnh giá nhiên liệu tàu biển Theo thỏa thuận / cả hai đầu
EBS Emergency Bunker Surcharge Phụ phí nhiên liệu khẩn cấp khi giá dầu tăng đột biến Theo thỏa thuận / cả hai đầu
PSS Peak Season Surcharge Phụ phí mùa cao điểm khi khan hiếm chỗ tàu Người gửi hàng
CIC Container Imbalance Charge Phụ phí mất cân bằng container (khi khan hiếm container rỗng ở một đầu tuyến) Người gửi hàng / người nhận
ISPS International Ship and Port Facility Security Phí an ninh tàu và cảng theo quy định quốc tế Người gửi hàng
AMS/ENS Automated Manifest System / Entry Summary Declaration Phí khai báo an ninh hàng hóa đi Mỹ (AMS) / EU (ENS) Người gửi hàng
DOC Documentation Fee Phí làm chứng từ, vận đơn Người gửi hàng
SEAL Seal Fee Phí chì niêm phong container Người gửi hàng
CSC Container Stuffing Charge Phí đóng hàng vào container tại kho/cảng (nếu thuê dịch vụ) Người gửi hàng

Danh sách trên là các phụ phí phổ biến nhất; tùy hãng tàu và tuyến còn có thể phát sinh các phụ phí khác như GRI (General Rate Increase) — điều chỉnh tăng giá chung, port congestion surcharge — phụ phí tắc nghẽn cảng, war risk surcharge — phụ phí rủi ro chiến tranh trên một số tuyến. Khi nhận báo giá, doanh nghiệp nên yêu cầu liệt kê đầy đủ từng khoản để kiểm soát.

4. Phụ phí cảng đi vs cảng đến — ai trả?

Việc phân chia phụ phí cảng đi (origin) và cảng đến (destination) giúp doanh nghiệp dự toán chính xác chi phí từng chặng:

Chặng Phụ phí điển hình Người thanh toán
Cảng đi (Origin) THC, DOC, SEAL, ISPS, PSS, CIC, phí vệ sinh container, phí bốc xếp tại kho Người xuất khẩu (shipper)
Cảng đến (Destination) DTHC, phí chuyển phát chứng từ (courier fee), phí lưu kho bãi quá thời gian miễn phí, CIC Người nhập khẩu (consignee)
Trên biển / linh hoạt BAF, EBS, GRI, war risk surcharge Theo điều kiện Incoterms và thỏa thuận hợp đồng

Với hàng nhập khẩu, doanh nghiệp cần lưu ý thêm các khoản phát sinh tại cảng đến nếu không xử lý kịp: phí lưu container (demurrage) và phí lưu bãi (detention) là hai khoản dễ "đội" chi phí nhất nếu chậm trả container hoặc chậm lấy hàng. Xem chi tiết tại bài Demurrage và Detention — phí lưu container, lưu bãi và cách tránh.

5. BAF và mối liên hệ với giá dầu

BAF (Bunker Adjustment Factor) — phụ phí điều chỉnh nhiên liệu — là khoản phí nhạy cảm nhất với biến động giá dầu thế giới. Nhiên liệu tàu biển (bunker) chiếm một phần lớn chi phí vận hành của hãng tàu, nên khi giá dầu tăng, hãng tàu điều chỉnh BAF tăng theo; khi giá dầu giảm, BAF cũng được điều chỉnh giảm.

Tin nóng 08/2026: Theo báo cáo của Vietnamnet, giá dầu thế giới trong tuần đầu tháng 8/2026 đã tăng trở lại sau chuỗi ngày giảm, do căng thẳng địa chính trị và kỳ vọng nhu cầu phục hồi. Điều này đồng nghĩa các hãng tàu có thể áp dụng mức BAF mới cao hơn trên nhiều tuyến container trong các quý tới — doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên theo dõi sát và tính toán lại chi phí vận chuyển khi lập kế hoạch giao hàng.

Cách vận hành BAF trên thực tế:

Với vận tải nội địa, giá dầu diesel cũng tác động trực tiếp đến cước vận tải container đường bộ — xem phân tích chi tiết tại bài Cước vận tải container 2026 — giá dầu và tác động đến chi phí để có bức tranh toàn cảnh chi phí chuỗi cung ứng.

6. Incoterms quyết định ai chịu phụ phí nào

Incoterms (International Commercial Terms) là bộ quy tắc thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, quy định rõ ai chịu chi phí, rủi ro và trách nhiệm ở từng chặng vận chuyển. Điều kiện Incoterms được chọn trong hợp đồng sẽ quyết định ai trả cước chính và phụ phí:

Incoterms Người bán trả Người mua trả Ứng dụng phổ biến
EXW Gần như không phải chi phí vận chuyển Toàn bộ cước + phụ phí từ kho người bán Người mua tự thuê logistics
FOB Cước nội địa + THC cảng đi Cước biển O/F + phụ phí cảng đến Xuất khẩu phổ biến nhất
CFR / CIF Cước biển O/F + phụ phí cảng đi (CIF thêm bảo hiểm) DTHC + phụ phí cảng đến Người bán thuê tàu
DAP / DDP Toàn bộ cước + phụ phí đến tận điểm giao Chi phí nhập khẩu còn lại (DDP: thuế) Người bán kiểm soát logistics

Mẹo thực tế: nếu doanh nghiệp nhập khẩu với điều kiện FOB, người bán chỉ chịu chi phí đến khi hàng qua lan can tàu tại cảng đi — mọi phụ phí cảng đến (DTHC, phí chuyển phát chứng từ, phí lưu bãi) đều do người mua chịu. Do đó, doanh nghiệp cần đọc kỹ điều kiện Incoterms trên hợp đồng và hóa đơn để không bị bất ngờ về các khoản phải thanh toán ở đầu nhận hàng.

7. Cách đọc phụ phí trên vận đơn và báo giá

Phụ phí được thể hiện ở hai nơi chính: bảng báo giá (quotation) trước khi chốt booking và vận đơn (Bill of Lading) sau khi hàng được giao. Khi đọc, doanh nghiệp cần kiểm tra:

Gợi ý: Để tránh nhầm lẫn khi đối chiếu phụ phí, hãy yêu cầu forwarder xuất báo giá tách từng khoản (cước O/F, THC, BAF, DOC, ISPS...) thay vì gộp một con số. Cách này giúp doanh nghiệp kiểm tra được hãng tàu đã áp dụng mức phụ phí nào và dễ so sánh giữa các nhà cung cấp. Hiểu rõ cấu trúc vận đơn cũng giúp ích rất nhiều — xem bài Cách đọc vận đơn đường biển chi tiết và phân loại các loại vận đơn đường biển.

8. 5 cách tối ưu chi phí cước + phụ phí

Áp dụng các biện pháp sau giúp doanh nghiệp kiểm soát và giảm tổng chi phí vận chuyển biển:

  1. So sánh all-in giữa ít nhất 2-3 hãng/forwarder: Đừng so cước gốc đơn lẻ — hãy yêu cầu báo giá tổng thể và so sánh toàn bộ phụ phí.
  2. Chốt booking sớm: Đặt chỗ trước 2-3 tuần giúp tránh phụ phí mùa cao điểm (PSS) và có giá tốt hơn so với booking gấp.
  3. Đóng hàng đúng, trả container đúng hạn: Tránh phí lưu container (demurrage) và lưu bãi (detention) — hai khoản dễ phát sinh nhất tại cảng đến.
  4. Tối ưu CBM với hàng LCL: Đóng hàng gọn, tránh hàng hóa cồng kềnh làm tăng thể tích tính cước — xem cách tính CBM tại bài CBM là gì.
  5. Chọn Incoterms phù hợp và minh bạch: Thỏa thuận rõ ai trả khoản nào ngay từ hợp đồng để tránh tranh chấp và chi phí phát sinh ngoài dự kiến.
Góc nhìn vận tải Hải Phòng: Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại khu vực Hải Phòng - Quảng Ninh, việc chọn đối tác logistics có mạng lưới cảng mạnh và quan hệ tốt với nhiều hãng tàu giúp tiếp cận được mức phụ phí cạnh tranh hơn. Ngoài cước biển, tổng chi phí còn gồm vận tải nội địa hai đầu — tham khảo phân tích phí cao tốc và chi phí vận tải container và cẩm nang vận tải container A-Z để lập kế hoạch chi phí toàn diện.

9. Câu hỏi thường gặp về cước biển và phụ phí

Cước vận tải biển gồm những khoản nào?
Cước vận tải biển (ocean freight) thực tế gồm hai nhóm lớn: cước gốc O/F (Ocean Freight) — chi phí vận chuyển container trên tàu, và các loại phụ phí (surcharges) như THC/DTHC, BAF, EBS, PSS, CIC, ISPS, AMS/ENS... Phụ phí thường chiếm 30-50% tổng chi phí vận chuyển quốc tế, vì vậy khi so sánh giá cước giữa các hãng tàu hoặc forwarder, doanh nghiệp phải so sánh tổng chi phí (all-in) chứ không chỉ cước gốc.
THC và DTHC là gì, ai phải trả?
THC (Terminal Handling Charge) là phí xếp dỡ container tại cảng — phí nâng hạ container lên/xuống tàu và di chuyển trong bãi cảng. DTHC (Destination THC) là phí tương tự tại cảng đến. THC ở cảng đi do bên xuất khẩu trả, DTHC ở cảng đến do bên nhập khẩu trả, tuy nhiên ai chịu khoản nào còn phụ thuộc điều kiện Incoterms đã thỏa thuận trong hợp đồng. Mức THC do hãng tàu/cảng quy định và có thể thay đổi theo từng thời kỳ.
BAF là gì và vì sao thay đổi theo giá dầu?
BAF (Bunker Adjustment Factor) là phụ phí điều chỉnh nhiên liệu — khoản phí hãng tàu thu thêm để bù đắp biến động giá dầu nhiên liệu tàu biển. Khi giá dầu thế giới tăng, hãng tàu tăng BAF; khi giá dầu giảm, BAF giảm theo. BAF được công bố theo từng quý hoặc từng tháng và thường khác nhau giữa các tuyến. Doanh nghiệp nên theo dõi xu hướng giá dầu và hỏi rõ mức BAF hiện hành khi nhận báo giá cước biển.
Phân biệt phụ phí cảng đi (origin) và cảng đến (destination)?
Phụ phí cảng đi (origin charges) gồm THC, phí chứng từ (document fee), phí seal, phí vệ sinh container, phí bốc xếp tại kho... do bên xuất khẩu thanh toán. Phụ phí cảng đến (destination charges) gồm DTHC, phí chuyển phát chứng từ (courier fee), phí lưu kho bãi (nếu quá thời gian miễn phí), CIC (Container Imbalance Charge) nếu có... do bên nhập khẩu thanh toán. Việc chia tách này giúp doanh nghiệp dự toán chính xác chi phí từng chặng và tránh bất ngờ về chi phí khi hàng đến cảng đích.
Làm sao để tránh bị tính phụ phí cao khi xuất nhập khẩu từ Hải Phòng?
Để tránh phụ phí cao, doanh nghiệp nên: (1) Yêu cầu báo giá all-in (gồm cước + toàn bộ phụ phí) từ ít nhất 2-3 hãng tàu/forwarder để so sánh; (2) Hỏi rõ thời hạn hiệu lực của giá và các phụ phí biến động (BAF, PSS); (3) Chuẩn bị chứng từ đầy đủ, trả container đúng hạn để tránh phí lưu container, lưu bãi; (4) Chọn điều kiện Incoterms phù hợp để kiểm soát chi phí ở chặng mình đảm nhận; (5) Làm việc với forwarder có mạng lưới cảng Hải Phòng mạnh để được tư vấn tuyến và phụ phí tối ưu.

Cần tư vấn cước vận tải biển và phụ phí cho lô hàng từ Hải Phòng?

Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics và vận tải container đường biển, VTM Logistics hỗ trợ doanh nghiệp trọn gói: tư vấn tuyến và hãng tàu phù hợp, báo giá all-in minh bạch đầy đủ phụ phí, booking container FCL/LCL, khai báo hải quan, vận chuyển nội địa hai đầu. Liên hệ ngay để được tư vấn miễn phí!

Gọi ngay 0903 435 688
Hotline: 090 3435 688
Email: ceo@vtmlogistics.com.vn
88/52 Chùa Vẽ, Đông Hải, Hải Phòng

Bài viết liên quan:

Bài trước
C/O Form AANZ — Chứng nhận xuất xứ hàng xuất khẩu Úc, New Zealand
Bài tiếp theo
Quay lại danh sách Blog