Thủ tục hải quan hàng thương mại điện tử xuyên biên giới 2026
Cập nhật: 08/2026 9 phút đọc thương mại điện tử, thủ tục hải quan, TMĐT xuyên biên giới, Nghị định 28/2025, khai báo hải quan, thuế nhập khẩu, hàng giá trị nhỏ, VNACCS
Hàng hóa mua bán qua thương mại điện tử xuyên biên giới (Shopee, TikTok Shop, Temu, Shein, Amazon...) đều phải làm thủ tục hải quan và nộp thuế theo quy định — kể cả lô hàng giá trị nhỏ dưới 1 triệu đồng, kể từ khi Nghị định 28/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/07/2025 bãi bỏ ngưỡng miễn thuế cũ. Tháng 08/2026, Quốc hội tiếp tục thảo luận đề xuất rút gọn thủ tục hải quan điện tử cho hàng TMĐT giá trị nhỏ, số lượng giao dịch lớn nhằm tránh ùn tắc cửa khẩu (theo VnExpress, 03/08/2026). Bài viết này tổng hợp đầy đủ quy định hiện hành, các loại thuế phải nộp, quy trình 6 bước và những lưu ý thực tế cho doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh online xuyên biên giới.
Hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử xuyên biên giới phải khai báo hải quan điện tử trên hệ thống VNACCS/VCIS kể từ 01/07/2025 theo Nghị định 28/2025/NĐ-CP
Hàng hóa thương mại điện tử xuyên biên giới là hàng hóa được giao dịch, đặt mua, thanh toán qua các nền tảng thương mại điện tử (sàn giao dịch, website bán hàng, mạng xã hội có chức năng mua bán) giữa tổ chức, cá nhân ở Việt Nam với tổ chức, cá nhân ở nước ngoài. Hàng hóa được vận chuyển qua biên giới bằng đường biển, đường hàng không, đường bộ hoặc qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh.
Hình thức TMĐT
Ví dụ
Đặc điểm
Bán lẻ trực tuyến (B2C)
Người tiêu dùng mua hàng trên Shopee, Temu, Shein, Amazon
Đơn giá trị nhỏ, số lượng giao dịch rất lớn, tốc độ luân chuyển nhanh
Doanh nghiệp bán sang nước ngoài (B2B/B2C xuất khẩu)
DN Việt bán hàng qua Amazon, TikTok Shop, website riêng
Cần quản lý xuất khẩu, chứng từ, C/O, vận đơn riêng cho từng lô
Mua hộ, gom hàng (cross-border fulfillment)
Đơn vị gom hàng Trung Quốc, Mỹ về Việt Nam
Gom nhiều đơn nhỏ thành lô lớn, tiết kiệm cước nhưng phức tạp thủ tục
Quà biếu, quà tặng qua bưu chính
Người thân gửi quà từ nước ngoài về
Giá trị nhỏ, phải khai báo nếu vượt mức quy định
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất nhập khẩu qua thương mại điện tử xuyên biên giới tăng nhanh trong những năm gần đây, với hàng trăm nghìn giao dịch nhỏ lẻ mỗi ngày. Điều này tạo áp lực lớn lên hệ thống hải quan — buộc cơ quan quản lý phải chuyển từ kiểm tra truyền thống sang quản lý rủi ro và tự động hóa.
2. Tin nóng 08/2026: Đề xuất rút gọn thủ tục hải quan hàng giá trị nhỏ
Chiều 03/08/2026, tại phiên thảo luận tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, đại biểu Quốc hội Trần Thị Hiền (đoàn Ninh Bình) đề xuất áp dụng thủ tục hải quan điện tử rút gọn đối với hàng hóa thương mại điện tử có giá trị nhỏ, số lượng giao dịch lớn — nhằm tránh gây ùn tắc thông quan và tạo thuận lợi cho TMĐT xuyên biên giới (nguồn: VnExpress Kinh doanh).
Theo dự thảo Luật Hải quan (sửa đổi), Chính phủ đề xuất bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử. Cụ thể:
Giao dịch qua nền tảng TMĐT phải làm thủ tục hải quan và chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan hải quan.
Xác thực định danh điện tử: tổ chức, cá nhân mua bán hàng với nước ngoài qua TMĐT phải xác thực định danh — nhưng nhiều đại biểu đề nghị chỉ bắt buộc với giao dịch vượt ngưỡng giá trị nhất định, hoặc cho phép xác thực gián tiếp qua hệ thống thanh toán (ngân hàng, ví điện tử) để giảm chi phí tuân thủ.
Quản lý rủi ro + ứng dụng CNTT: các đại biểu nhấn mạnh không thể áp dụng quy trình kiểm tra truyền thống cho hàng TMĐT vì sẽ gây ách tắc tại cửa khẩu.
Điểm mấu chốt cho doanh nghiệp: xu hướng quản lý hải quan hàng TMĐT đang dịch chuyển sang điện tử hóa toàn bộ + quản lý rủi ro. Doanh nghiệp bán hàng online xuyên biên giới nên chủ động chuẩn bị hạ tầng khai báo điện tử, mã định danh và quy trình chứng từ ngay từ bây giờ — không chờ luật chính thức có hiệu lực.
3. Nghị định 28/2025/NĐ-CP — Nền tảng quản lý hải quan hàng TMĐT hiện hành
Trước khi Luật Hải quan sửa đổi được thông qua, khung pháp lý hiện hành quản lý hàng TMĐT xuyên biên giới là Nghị định 28/2025/NĐ-CP (ban hành 18/02/2025, hiệu lực từ 01/07/2025) — văn bản đầu tiên quy định riêng về quản lý hải quan đối với hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử.
Nội dung
Quy định cũ (trước 01/07/2025)
Quy định mới (Nghị định 28/2025/NĐ-CP)
Hàng giá trị nhỏ dưới 1 triệu đồng
Miễn thuế nhập khẩu (Nghị định 134/2016/NĐ-CP)
Không còn miễn thuế — phải nộp thuế NK + GTGT
Khai báo hải quan
Chủ yếu qua bưu chính, chuyển phát nhanh
Bắt buộc khai báo điện tử trên VNACCS/VCIS, đơn giản hóa quy trình
Trách nhiệm khai báo
Người nhận tự khai hoặc qua đơn vị chuyển phát
Quy định rõ trách nhiệm từng bên: sàn TMĐT, đơn vị vận chuyển, người mua/bán
Phương thức quản lý
Kiểm tra truyền thống
Quản lý rủi ro, phân luồng tự động, ứng dụng công nghệ
Nghị định 28/2025/NĐ-CP cũng quy định doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh có trách nhiệm khai thay, thu thuế hộ người nhận đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ của mình — giúp người tiêu dùng không cần tự đến cơ quan hải quan cho từng đơn hàng nhỏ. Xem thêm bài Luật Hải quan và quy trình thông quan điện tử để hiểu hệ thống vận hành.
Khai báo điện tử rút gọn qua hệ thống của đơn vị vận chuyển
Người nhận thanh toán thuế khi nhận hàng
Hàng kinh doanh nhập khẩu (B2B)
Có — tờ khai hải quan thương mại
Quy trình nhập khẩu tiêu chuẩn trên VNACCS
Cần hóa đơn thương mại, packing list, vận đơn, C/O nếu hưởng ưu đãi
Hàng xuất khẩu qua sàn TMĐT (B2C xuất khẩu)
Có — tờ khai xuất khẩu
Khai báo xuất khẩu, đăng ký đơn hàng với cơ quan hải quan
Phân luồng tự động; hàng giá trị thấp thường luồng Xanh
Quà biếu, quà tặng cá nhân
Có nếu vượt ngưỡng quy định
Khai báo phi mậu dịch hoặc qua chuyển phát
Giá trị nhỏ, không nhằm mục đích thương mại
Hàng mẫu, tài liệu quảng cáo
Tùy trường hợp
Có thể được miễn thuế nếu đáp ứng điều kiện
Cần chứng minh mục đích phi thương mại
5. Quy trình thủ tục hải quan hàng TMĐT (6 bước)
Dù là người mua hay người bán, doanh nghiệp cần nắm quy trình tổng thể để phối hợp đúng với đối tác vận chuyển và đại lý hải quan:
Chuẩn bị bộ chứng từ: hóa đơn thương mại (commercial invoice), phiếu đóng gói (packing list), vận đơn (B/L hoặc bill chuyển phát nhanh), chứng từ xuất xứ nếu có. Với đơn hàng online nhỏ lẻ, chứng từ thường do sàn TMĐT/đơn vị vận chuyển tạo tự động.
Đăng ký định danh: doanh nghiệp/tổ chức cần mã số thuế và tài khoản khai báo hải quan VNACCS; cá nhân xác thực định danh điện tử theo quy định mới.
Khai báo hải quan điện tử: khai trên hệ thống VNACCS/VCIS hoặc qua hệ thống của đơn vị chuyển phát nhanh (với hàng giá trị nhỏ). Khai đúng mã HS, trị giá, xuất xứ, số lượng.
Phân luồng kiểm tra: hệ thống tự động phân luồng Xanh (miễn kiểm tra), Vàng (kiểm tra chứng từ) hoặc Đỏ (kiểm tra thực tế) dựa trên quản lý rủi ro.
Nộp thuế và các khoản phí: thuế nhập khẩu, thuế GTGT, phí hải quan (nếu có) — nộp trực tuyến hoặc qua đơn vị vận chuyển.
Thông quan và nhận hàng: sau khi được thông quan, hàng hóa được vận chuyển về kho hoặc giao đến tay người nhận.
Cảnh báo: khai sai mã HS, khai thiếu trị giá hoặc không khai báo hàng TMĐT có thể bị xử phạt theo Nghị định 128/2024/NĐ-CP — mức phạt từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng, đồng thời hàng hóa bị tạm giữ chờ xử lý. Với hàng nhập khẩu thương mại, rủi ro còn bao gồm truy thu thuế và phạt chậm nộp.
6. Thuế và chi phí phải nộp cho hàng TMĐT
Hàng hóa nhập khẩu qua thương mại điện tử chịu các loại thuế tương tự hàng nhập khẩu truyền thống. Cách tính cơ bản: Trị giá tính thuế × Thuế suất — trong đó trị giá tính thuế là trị giá CIF (gồm giá hàng + cước vận chuyển + bảo hiểm).
Loại thuế
Căn cứ
Thuế suất phổ biến
Ghi chú
Thuế nhập khẩu
Mã HS + biểu thuế XNK
0% – 35% (tùy mặt hàng)
Có C/O hợp lệ → hưởng thuế suất ưu đãi FTA
Thuế GTGT
Trị giá + thuế NK
8% hoặc 10%
Áp dụng cho hầu hết hàng hóa
Thuế tiêu thụ đặc biệt
Hàng hóa đặc biệt (rượu, bia, thuốc lá...)
10% – 150%
Chỉ một số mặt hàng
Thuế bảo vệ môi trường
Hàng hóa gây ô nhiễm
Theo biểu thuế
Xăng dầu, túi nilon...
Phí, lệ phí khác
Dịch vụ chuyển phát, khai hộ
Theo đơn vị vận chuyển
Người nhận trả khi nhận hàng
Lưu ý: với hàng hóa nhập khẩu qua bưu chính/chuyển phát nhanh, đơn vị vận chuyển thường thu hộ toàn bộ thuế và phí khi giao hàng — người nhận không phải tự đi nộp. Tuy nhiên cần kiểm tra kỹ hóa đơn thuế để tránh bị tính sai. Xem thêm bài thủ tục nhập khẩu máy móc thiết bị và quy trình thủ tục hải quan XNK 2026 cho hàng hóa thương mại quy mô lớn.
7. Bảng so sánh: Hàng TMĐT vs Hàng truyền thống
Tiêu chí
Hàng TMĐT xuyên biên giới
Hàng nhập khẩu truyền thống
Quy mô đơn hàng
Rất nhiều đơn, giá trị từng đơn nhỏ
Ít đơn hơn, giá trị lớn hơn nhiều
Kênh khai báo
Điện tử rút gọn, khai thay qua đơn vị chuyển phát
Tờ khai thương mại trên VNACCS/VCIS
Hồ sơ chứng từ
Đơn giản, tự động từ sàn TMĐT
Đầy đủ: invoice, packing list, B/L, C/O, hợp đồng
Thời gian thông quan
Nhanh — luồng Xanh phổ biến, vài giờ
Vài giờ đến 1-3 ngày tùy luồng
Chi phí tuân thủ
Thấp cho từng đơn, nhưng tích lũy lớn
Cao hơn, cần chuyên viên khai báo
Rủi ro xử phạt
Thấp nếu qua đơn vị vận chuyển uy tín
Trực tiếp với doanh nghiệp khai báo
8. Lưu ý cho doanh nghiệp bán hàng online xuyên biên giới
Với doanh nghiệp Việt Nam vừa bán hàng qua sàn TMĐT quốc tế vừa nhập hàng từ nước ngoài, cần lưu ý 5 điểm sau:
Đăng ký mã định danh và tài khoản VNACCS sớm: đề xuất xác thực định danh điện tử đang được Quốc hội thảo luận — chủ động chuẩn bị tránh gián đoạn khi luật có hiệu lực.
Phân loại đúng bản chất giao dịch: mua cho cá nhân hay mua để kinh doanh — nghĩa vụ thuế hoàn toàn khác nhau. Khai sai bản chất dễ bị truy thu và phạt.
Theo dõi chính sách thuế liên tục: quy định hàng giá trị nhỏ, ngưỡng miễn thuế, thuế GTGT thay đổi nhanh (2025-2026 có nhiều sửa đổi) — cập nhật để tính đúng giá bán.
Chọn đối tác logistics có năng lực khai báo: đơn vị vận chuyển/forwarder chuyên nghiệp giúp xử lý khai báo, thuế hộ và tránh phát sinh chi phí ẩn.
Chuẩn hóa chứng từ nội bộ: lưu trữ hóa đơn, packing list, vận đơn, biên lai nộp thuế tối thiểu 5 năm — phục vụ kiểm tra sau thông quan khi cần.
Góc nhìn VTM Logistics: dù khối lượng TMĐT tăng nhanh, phần lớn hàng hóa thương mại qua biên giới vẫn được vận chuyển bằng container đường biển — nơi thủ tục hải quan, chứng từ vận đơn và tuân thủ quy định đóng vai trò quyết định. Doanh nghiệp cần có đối tác logistics nắm vững cả hai mảng: chứng từ vận đơn đường biển và khai báo hải quan điện tử.
9. Câu hỏi thường gặp về thủ tục hải quan hàng TMĐT
Hàng mua qua Shopee, TikTok từ nước ngoài về có bị tính thuế không?
Có. Kể từ 01/07/2025, mọi lô hàng nhập khẩu qua thương mại điện tử — kể cả giá trị nhỏ dưới 1 triệu đồng — đều phải nộp thuế nhập khẩu và thuế GTGT (quy định miễn thuế cũ đã bị bãi bỏ). Với đơn hàng nhỏ lẻ, đơn vị chuyển phát nhanh (Viettel Post, VNPost, J&T, Ninja Van...) sẽ khai báo hải quan và thu hộ thuế khi giao hàng. Người mua nên kiểm tra hóa đơn thuế trên đơn để đảm bảo chính xác.
Nghị định 28/2025/NĐ-CP áp dụng cho hàng xuất khẩu hay nhập khẩu?
Nghị định 28/2025/NĐ-CP áp dụng cho cả hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử. Với hàng nhập khẩu: quy định khai báo, thu thuế, trách nhiệm đơn vị vận chuyển. Với hàng xuất khẩu: doanh nghiệp bán hàng qua sàn quốc tế phải khai báo xuất khẩu, đăng ký đơn hàng, chịu kiểm tra giám sát của hải quan tương tự hàng xuất khẩu truyền thống. Hàng giá trị thấp thường được phân luồng Xanh (miễn kiểm tra thực tế) nhưng vẫn phải khai báo đầy đủ.
Làm sao để biết mã HS của hàng hóa mua bán online xuyên biên giới?
Mã HS (Harmonized System) là mã phân loại hàng hóa quốc tế gồm 8 chữ số theo Biểu thuế xuất nhập khẩu Việt Nam. Cách tra cứu: (1) Tìm theo tên hàng hóa trên Cổng thông tin điện tử Tổng cục Hải quan; (2) Nhờ đơn vị chuyển phát nhanh xác định khi khai hộ; (3) Sử dụng dịch vụ tư vấn của forwarder/đại lý hải quan chuyên nghiệp. Khai sai mã HS dẫn đến sai thuế suất — nếu bị phát hiện sẽ truy thu chênh lệch và phạt vi phạm hành chính.
Hàng mua hộ, gom hàng (order hộ Trung Quốc, Mỹ) có hợp pháp không?
Hoạt động mua hộ, gom hàng xuyên biên giới là hợp pháp nếu tuân thủ quy định hải quan và thuế. Đơn vị gom hàng phải: (1) Khai báo hải quan đầy đủ cho từng lô hàng nhập khẩu; (2) Kê khai đúng trị giá hàng hóa (không gian lận khai thấp để trốn thuế); (3) Nộp thuế theo quy định. Rủi ro thường gặp: gom hàng khai thiếu trị giá, gộp nhiều đơn thành lô lớn làm thay đổi bản chất hàng (từ phi mậu dịch sang thương mại) dẫn đến bị phạt và truy thu. Chọn đơn vị gom hàng minh bạch, có hợp đồng rõ ràng và xuất hóa đơn thuế đầy đủ.
Khi nào Luật Hải quan sửa đổi với quy định TMĐT có hiệu lực?
Tại thời điểm bài viết (08/2026), dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan đang được Quốc hội thảo luận — chưa được thông qua và chưa xác định ngày hiệu lực chính thức. Các quy định về kiểm tra, giám sát hàng TMĐT, xác thực định danh điện tử và thủ tục rút gọn hàng giá trị nhỏ dự kiến sẽ được hoàn thiện trong quá trình xem xét. Trong thời gian chờ, Nghị định 28/2025/NĐ-CP vẫn là văn bản điều chỉnh chính. Doanh nghiệp nên theo dõi thông tin từ Tổng cục Hải quan và Quốc hội để cập nhật kịp thời.
Cần hỗ trợ khai báo hải quan và vận chuyển hàng xuất nhập khẩu?
Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics và vận tải container tại Hải Phòng, VTM Logistics hỗ trợ doanh nghiệp toàn bộ quy trình xuất nhập khẩu: tư vấn thủ tục hải quan điện tử, khai báo VNACCS, chuẩn bị bộ chứng từ (invoice, packing list, vận đơn, C/O), vận chuyển container FCL/LCL, hàng lạnh reefer và hàng nguy hiểm DG. Liên hệ ngay để được tư vấn miễn phí!
