Luật Hải quan 2014 sửa đổi và quy trình thông quan điện tử cho hàng container

1. Tổng quan về thông quan điện tử

Thông quan điện tử (e-Customs) là hệ thống khai báo hải quan trực tuyến, cho phép doanh nghiệp thực hiện hầu hết các thủ tục hải quan qua mạng mà không cần đến trực tiếp cơ quan hải quan.

Các văn bản pháp luật nền tảng:

• Luật Hải quan 2014 (số 54/2014/QH13) — quy định nguyên tắc, chính sách quản lý hải quan
• Luật sửa đổi 2018, 2022, 2024 — cập nhật quy định về thương mại điện tử, hải quan số
• Nghị định 08/2015/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 59/2024/NĐ-CP — hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Hải quan
• Thông tư 38/2015/TT-BTC sửa đổi bởi Thông tư 39/2024/TT-BTC — quy trình thủ tục hải quan điện tử

2. Hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS

Hệ thống VNACCS/VCIS (Việt Nam Automated Cargo and Port Consolidated System / Vietnam Customs Intelligence System) là xương sống của thông quan điện tử tại Việt Nam, cho phép:

• Khai báo tờ khai hải quan điện tử 24/7
• Tiếp nhận và xử lý tự động tờ khai theo phân luồng
• Theo dõi trạng thái tờ khai real-time
• Nộp thuế điện tử qua ngân hàng
• Trao đổi chứng từ điện tử giữa doanh nghiệp và hải quan

Doanh nghiệp cần đăng ký tài khoản trên hệ thống và cài đặt phần mềm khai báo (ECUS5, SmartCustoms, VNACCSeasy hoặc các phần mềm thương mại tương thích).

3. Quy trình thông quan container qua cảng Hải Phòng

Quy trình thông quan điện tử cho hàng container gồm 5 bước:

Bước 1: Khai báo tờ khai hải quan điện tử

Doanh nghiệp (hoặc đại lý hải quan) khai báo thông tin tờ khai trên hệ thống VNACCS/VCIS. Thông tin gồm: chủ hàng, tên hàng, mã HS code, xuất xứ, số lượng, trị giá, phương thức vận chuyển, số container, số vận đơn. Thời điểm khai báo tối thiểu trước 2 giờ khi hàng đến cảng (nhập khẩu) hoặc trước 4 giờ khi hàng rời cảng (xuất khẩu).

Bước 2: Phân luồng tờ khai

Hệ thống tự động phân luồng dựa trên đánh giá rủi ro:

Bước 3: Nộp thuế điện tử

Sau khi tờ khai được chấp nhận, doanh nghiệp nộp thuế qua ngân hàng liên kết với hệ thống hải quan (Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank, MB Bank, Techcombank). Thuế được nộp trực tuyến, hệ thống tự động cập nhật trạng thái đã nộp thuế cho tờ khai trong vòng 15-30 phút.

Bước 4: Thông quan hàng hóa

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế và được phân luồng, tờ khai được thông quan qua hệ thống. Doanh nghiệp in Quyết định thông quan hoặc tờ khai đã thông quan để làm thủ tục nhận hàng.

Bước 5: Lấy container ra khỏi cảng

Đây là bước liên quan trực tiếp đến vận tải container. Doanh nghiệp cần:

• Lấy lệnh giao hàng (Delivery Order - DO) từ hãng tàu hoặc đại lý
• Nộp lệnh DO và tờ khai đã thông quan cho cảng
• Xe container vào cảng, nhận container và vận chuyển về kho/xưởng

4. Lưu ý quan trọng

• Kiểm tra chuyên ngành: Một số mặt hàng container (thực phẩm, hóa chất, dệt may, gỗ, sắt thép) cần kiểm tra chuyên ngành trước khi thông quan — thời gian có thể kéo dài 3-7 ngày.
• Container hàng lạnh (reefer): Cần đăng ký trước với cảng để có nguồn điện và vị trí cắm điện.
• Kiểm tra VGM (Verified Gross Mass): Container xuất khẩu phải có VGM hợp lệ (cân xác nhận tổng trọng lượng) trước khi xếp lên tàu.
• Hạn miễn lưu container (free time): Các hãng tàu thường cho 5-7 ngày free time tại cảng; sau đó tính phí lưu container và lưu bãi.

5. Kết luận

Hệ thống thông quan điện tử theo Luật Hải quan 2014 sửa đổi đã giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian thông quan container đáng kể, từ 1-2 ngày xuống còn 4-8 giờ đối với hầu hết các lô hàng. Việc nắm vững quy trình và chuẩn bị đầy đủ chứng từ trước là chìa khóa để thông quan nhanh chóng, tiết kiệm chi phí lưu bãi và giảm thời gian giao hàng.

VTM Logistics hỗ trợ khách hàng vận chuyển container từ cảng Hải Phòng sau khi thông quan, đảm bảo hàng hóa được giao nhận đúng tiến độ.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)