Nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam 8 tháng đầu năm 2026 đạt gần 162 tỷ USD — tăng trên 68% so với cùng kỳ năm ngoái, theo số liệu Cục Hải quan (Bộ Tài chính) được VnExpress dẫn lại ngày 9/9/2026. Đà tăng bứt phá này chủ yếu đến từ giá chip leo thang và nhu cầu đón đầu chu kỳ sản xuất thiết bị AI toàn cầu. Với doanh nghiệp logistics và vận tải container, con số này đồng nghĩa dòng hàng công nghệ cao chảy qua các cụm cảng, trong đó có cảng Hải Phòng, đang tăng nhanh và đặt ra cả cơ hội lẫn áp lực mới về năng lực, kho bãi và khâu tuân thủ chứng từ.
Số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho thấy lũy kế 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập gần 162 tỷ USD máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện — tăng trên 68% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là nhóm hàng có kim ngạch nhập khẩu tăng mạnh nhất trong cơ cấu thương mại, đưa cán cân thương mại của Việt Nam vào trạng thái nhập siêu gần 60,5 tỷ USD.
Theo thông tin được nêu tại cuộc họp của Bộ Công Thương ngày 8/9/2026, phần lớn hàng nhập khẩu là chip, bộ nhớ, bộ xử lý, màn hình, bảng mạch và các đầu vào phục vụ sản xuất, lắp ráp, đóng gói, kiểm thử, tích hợp sản phẩm để xuất khẩu. Nói cách khác, đây là tư liệu sản xuất của khối công nghệ, không phải hàng tiêu dùng nhập về để bán nội địa.
| Chỉ tiêu | Giá trị | So với cùng kỳ 2025 |
|---|---|---|
| Nhập khẩu máy vi tính, điện tử, linh kiện 8 tháng 2026 | Gần 162 tỷ USD | +68% |
| Xuất khẩu máy vi tính, điện tử, linh kiện 8 tháng 2026 | 101 tỷ USD | +51% |
| Mức nhập khẩu bình quân giai đoạn gần nhất | Hơn 25 tỷ USD/tháng | Tăng dần vào quý III |
| Cán cân thương mại chung 8 tháng 2026 | Nhập siêu 60,5 tỷ USD | — |
| Tăng giá hợp đồng DRAM và NAND (quý II) | Lên tới 60% | Mức kỷ lục |
Nguồn: Cục Hải quan (Bộ Tài chính), tổng hợp từ báo cáo Bộ Công Thương ngày 8/9/2026 và phân tích do VnExpress dẫn lại ngày 9/9/2026.
Lý giải cho đà tăng nhanh hơn hẳn xuất khẩu, các chuyên gia chỉ ra hai động lực chính.
Thứ nhất là giá linh kiện leo thang. Công ty nghiên cứu TrendForce cho biết giá hợp đồng DRAM và chip nhớ flash NAND từng tăng kỷ lục đến 60% trong quý II/2026. Đến quý III, giá chip nhớ được dự báo tăng tiếp 13-18%, còn chip nhớ flash NAND đắt thêm 10-15%. Giá đầu vào tăng mạnh khuếch đại kim ngạch nhập khẩu ngay cả khi số lượng linh kiện không tăng tương ứng.
Thứ hai là chu kỳ sản xuất thiết bị AI toàn cầu. Phân tích hồi tháng 7/2026 của ông Michael Kokalari — chuyên gia kinh tế trưởng của VinaCapital — chỉ ra làn sóng trí tuệ nhân tạo toàn cầu đã tạo lực đẩy cho xu hướng nhập khẩu linh kiện phục vụ sản xuất, từ các trung tâm dữ liệu đến thiết bị điện tử. Chứng khoán Yuanta và ACBS đồng quan điểm, cho rằng nhập khẩu linh kiện điện tử và máy tính tăng cao là "hoàn toàn tương thích với một chu kỳ sản xuất bùng nổ" của khối công nghệ do doanh nghiệp FDI chi phối.
Nhập siêu 60,5 tỷ USD là con số đáng chú ý, nhưng cần nhìn đúng bản chất chuỗi sản xuất. Có ba yếu tố giải thích độ trễ giữa nhập và xuất:
Quy mô nhập khẩu gần 160 tỷ USD cho thấy nhu cầu đầu vào rất lớn của ngành điện tử Việt Nam. Tuy nhiên, theo Bộ Công Thương, ngành này vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung linh kiện, bán dẫn, thiết bị và nguyên vật liệu công nghệ cao nước ngoài, giá trị gia tăng nội địa hạn chế.
Điều này đặt ra câu hỏi doanh nghiệp trong nước có thể tham gia sâu đến đâu vào chuỗi cung ứng cho các nhà máy. Theo báo cáo của Chứng khoán SSI, tỷ trọng nhập khẩu linh kiện điện tử cao cho thấy việc chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng nội địa đang là ưu tiên chính sách hàng đầu.
Chứng khoán ACBS đánh giá đây là dư địa phát triển hệ sinh thái trong nước. Định hướng chính sách ngày càng tập trung giải quyết điểm này: cùng với chính sách thu hút FDI chọn lọc theo hướng gắn kết doanh nghiệp trong nước, các quy định hải quan và xuất nhập khẩu mới được kỳ vọng sẽ siết chặt giám sát gian lận xuất xứ, đồng thời hỗ trợ nhà cung ứng nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Đặc biệt, Nghị định 29 cập nhật khung khổ quản lý xuất nhập khẩu cùng Luật Hải quan (sửa đổi) vừa được thông qua giúp gia cố thể chế và các yếu tố tuân thủ. Tuy nhiên theo ACBS, tác động thực tế sẽ cần thời gian để từng bước gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và giảm thiểu rủi ro phòng vệ thương mại từ đối tác.
Với doanh nghiệp vận tải, kim ngạch nhập khẩu linh kiện tăng hơn 68% là tín hiệu rõ ràng về khối lượng hàng hóa thực tế cần vận chuyển, dù một phần tăng trưởng đến từ giá trị linh kiện chứ không hoàn toàn từ số container. Dòng hàng công nghệ cao — vốn có yêu cầu cao về an toàn, thời gian và độ ổn định — để lại nhiều tác động cụ thể:
Theo S&P Global, đến tháng 8/2026 tăng trưởng sản lượng và đơn đặt hàng mới của Việt Nam đã lấy lại tốc độ ghi nhận hồi đầu năm và vượt xa hơn — phù hợp với nhận định sản xuất bắt đầu mạnh lên vào giữa quý III. Đà nhập khẩu điện tử tăng mạnh nhiều khả năng tiếp diễn cùng chu kỳ bổ sung tồn kho và đầu tư AI toàn cầu trong những tháng cuối năm.
Với doanh nghiệp logistics, giữa bối cảnh giá linh kiện biến động và chính sách thương mại thay đổi, bài toán không chỉ là "có đủ xe, đủ container" mà còn là năng lực đọc hiểu dòng chảy hàng hóa, tối ưu chi phí và tuân thủ chứng từ. Đơn vị nào kết hợp tốt ba yếu tố này sẽ chiếm lợi thế trong cuộc đua phục vụ chuỗi cung ứng điện tử đang bùng nổ tại miền Bắc.
Hy vọng bài viết giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về động lực tăng trưởng nhập khẩu điện tử của Việt Nam và tác động của nó tới logistics, vận tải container. Nếu cần hỗ trợ báo giá vận tải nội địa container, dịch vụ khai báo hải quan hoặc tư vấn chuỗi cung ứng xuất nhập khẩu, đừng ngần ngại liên hệ với VTM Logistics.
