FOB (Free on Board) và CIF (Cost, Insurance and Freight) là hai điều kiện Incoterms phổ biến nhất trong thương mại quốc tế, đặc biệt với doanh nghiệp Việt Nam. Mỗi điều kiện có ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp.
FOB và CIF khác nhau cơ bản thế nào?
FOB: người mua thuê tàu, trả cước, mua bảo hiểm. CIF: người bán thuê tàu, trả cước và bảo hiểm đến cảng đích.
Nên chọn FOB hay CIF cho hàng nhập khẩu?
Chọn FOB nếu có quan hệ tốt với hãng tàu, muốn kiểm soát lịch trình. Chọn CIF nếu lô hàng nhỏ, muốn đơn giản hóa.
Rủi ro khi chọn FOB là gì?
Người bán có thể chậm giao hàng, khó kiểm soát chất lượng trước khi lên tàu.
Rủi ro khi chọn CIF là gì?
Người bán thường chọn hãng tàu rẻ nhất, khai giá trị hàng thấp để giảm phí bảo hiểm.
Phân bổ rủi ro FOB và CIF khác nhau thế nào?
Cả hai đều chuyển rủi ro tại cùng điểm (khi hàng qua lan can tàu tại cảng xếp). Khác biệt chính là ai trả cước.
Với hàng FCL, VTM Logistics thường khuyên khách hàng chọn FOB để chủ động kiểm soát chi phí vận chuyển nội địa. Với hàng LCL, CIF đôi khi thuận tiện hơn vì người bán lo toàn bộ vận tải biển.
Xem thêm bài Incoterms 2020 để biết tổng quan các điều khoản khác.
Theo FOB, người bán giao hàng lên tàu tại cảng đi, người mua chịu mọi chi phí và rủi ro từ thời điểm hàng qua lan can tàu. Người mua tự thuê tàu, trả cước, mua bảo hiểm và chịu trách nhiệm thông quan nhập khẩu tại cảng đích.
Ưu điểm: Người mua chủ động chọn hãng tàu, đàm phán cước tốt hơn, kiểm soát lịch trình và có thể kết hợp nhiều lô hàng để tiết kiệm. Đặc biệt có lợi khi thị trường vận tải biến động.
Nhược điểm: Người mua cần am hiểu thị trường vận tải biển, phải quản lý quan hệ với hãng tàu forwarder, rủi ro khi giá cước tăng đột biến.
Theo CIF, người bán vừa chịu trách nhiệm thuê tàu và trả cước vận chuyển đến cảng đích, vừa phải mua bảo hiểm cho hàng hóa với mức tối thiểu 110% giá trị hàng. Rủi ro vẫn chuyển giao khi hàng lên tàu tại cảng đi.
Ưu điểm: Đơn giản cho người mua — chỉ cần chờ hàng đến cảng, forwarder bên bán lo toàn bộ vận tải. Phù hợp với doanh nghiệp mới tham gia XNK.
Nhược điểm: Giá hàng CIF thường cao hơn vì đã gộp cước và bảo hiểm, người bán không có động lực tìm cước rẻ, người mua không kiểm soát được lịch tàu và hãng tàu.
| Tiêu chí | FOB | CIF |
|---|---|---|
| Kiểm soát cước biển | Chủ động | Bị động |
| Rủi ro tỷ giá cước | Tự chịu | Người bán chịu |
| Độ phức tạp | Cao — cần quản lý logistics | Thấp — người bán lo |
| Giá hàng | Thường thấp hơn | Bao gồm cước + bảo hiểm |
| Bảo hiểm | Tự mua theo nhu cầu | Mức tối thiểu (Cover C) |
Nhiều doanh nghiệp mới chọn FOB vì nghĩ giá rẻ hơn, nhưng không lường trước rủi ro vận chuyển và chi phí phát sinh. VTM Logistics tư vấn chọn điều kiện Incoterms phù hợp với từng lô hàng cụ thể.
Tham gia ngay với chúng tôi để cập nhật tin tức và nhận các chương trình ưu đãi mới nhất!
